Nowe pokolenie pracowników ochrony zdrowia uczy się, jak przepisywać naturę jak lekarstwo, dzięki finansowanemu przez UE projektowi NAT-CARE. Pilotażowe szkolenie NAT-CARE przetestowano i dopracowano przy udziale około 40 uczestników w Portugalii i 15 w Hiszpanii. Program skierowany jest przede wszystkim do pielęgniarek i pielęgniarzy, a jego celem jest stworzenie wspólnych ram, dzięki którym recepty na naturę staną się częścią standardowej opieki zdrowotnej.
Lizbona i Burgos: teoretyczne podstawy i praktyczne zastosowanie recepty na naturę
Największa i najnowsza sesja szkoleniowa odbyła się w Lizbonie, w NOVA School of Law, na kampusie Campolide. Wydarzenie wsparła logistycznie NOVA National School of Public Health, a poprowadził je zespół interdyscyplinarny, w skład którego weszli Trenerka FTHub Manuela Renzi oraz Trener Alex Gesse, a także zespół Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu w Burgos, tworzony przez Diega Serrano Gómeza, Maríę José Sierrę Medinę oraz Noelię Gallego Ausín.
Równolegle do szkolenia w Lizbonie zorganizowano zajęcia w Burgos w Hiszpanii. Zostało ono wsparte przez to samo partnerstwo instytucjonalne, prowadzone przez zespół Uniwersytetu w Burgos oraz trenerów FTHub. Sesje, w których udział wzięły między innymi trenerki Noemí Hortigüela Castilla i Sofia Aivalioti, poświęcono teoretycznym podstawom i praktycznemu zastosowaniu recepty na naturę.
Sercem szkolenia jest opracowanie zestawu cyfrowych narzędzi oraz programu nauczania, które można wdrożyć w placówkach opieki zdrowotnej i lokalnej. Celem jest sprawienie, aby interwencje oparte na naturze nie były traktowane jako nieformalne zalecenia, lecz jako uporządkowane, oparte na dowodach elementy opieki nad pacjentem.
Aby uczynić ten proces bardziej namacalnym, ważnym elementem programu była praca nad symulowanymi studiami przypadków oraz szereg prowadzonych ćwiczeń doświadczalnych w naturze, podobnych do tych, z którymi mogą się zetknąć przyszli uczestnicy programów recept na naturę. Doświadczając tych ćwiczeń na własnej skórze, pracownicy ochrony zdrowia mogli lepiej zrozumieć ich potencjalne korzyści i zastosowanie.
Drogi do generowania wpływu społecznego i środowiskowego
Sesje koncentrowały się na przekładaniu teorii na praktykę, w szczególności na tym, jak zielone recepty można wpleść w istniejące już procesy pracy w ochronie zdrowia. Dla Manueli wyzwaniem jest sprawienie, by recepta na naturę była wiarygodna klinicznie i użyteczna:
„Recepta na naturę nie powinna być dla nich dodatkowym zadaniem, tylko czymś, co naprawdę mogą włączyć do już istniejącego procesu klinicznego. Pracowaliśmy przede wszystkim nad strukturą, nad dokumentacją i nad wszystkimi narzędziami, które można wykorzystać, by ocenić pacjenta, wybrać protokół i przeprowadzić receptę.”
Projekt NAT-CARE powstał po to, by wypełnić lukę, którą dostrzegli praktycy działający na styku badań nad Terapią Lasem a ich zastosowaniem w ochronie zdrowia. Jak wyjaśnia Alex, projekt wyrósł z badań prowadzonych w Forest Therapy Institute Lab:
„Bierzemy udział w projektach badawczych, których celem jest ustalenie, które interwencje oparte na naturze są najskuteczniejsze dla różnych grup odbiorców i środowisk. Ale brakowało nam jednego, kluczowego elementu: kto jest tym, kto przepisuje, kto mówi osobie o konkretnych potrzebach, do jakiego lasu powinna pójść albo jakie aktywności powinna tam podjąć.”
Ten brakujący element, „rola osoby przepisującej”, to właśnie to, co NAT-CARE chce zdefiniować i wdrożyć poprzez uporządkowane szkolenia i cyfrowe narzędzia.
Alex podkreśla też szerszą filozofię stojącą za tą pracą:
„Podstawowym elementem jest pasja. Ale sama pasja nie wystarczy, jeśli nie jest dobrze zorganizowana i wsparta solidną współpracą. To, co nas wyróżnia, to połączenie pasji, struktury i dobrych partnerstw. […] Zależy nam na tym, żeby mieć wpływ społeczny i środowiskowy.”
Znaczący wpływ osiągną sami uczestnicy, przyszli przepisujący, którzy uczestniczą w szkoleniu i mogą dostrzec wartość oraz zasadność tej inicjatywy. Wśród uczestniczek w Lizbonie znalazła się Ana Estela Barbosa, która podkreśliła zarówno swoją osobistą motywację do udziału, jak i znaczenie szkolenia dla swojej pracy zawodowej. Zwróciła uwagę na rosnące znaczenie podejść opartych na naturze dla zdrowia i dobrostanu:
„Recepta na naturę jest naprawdę niezbędna, szczególnie w dzisiejszych czasach, gdy coraz bardziej zdajemy sobie sprawę ze znaczenia natury i zdrowia społeczności, oraz z alternatyw wobec tego, co obecnie istnieje. […] Bardzo ważne jest, że jesteśmy tutaj razem z tak zróżnicowaną grupą uczestników, wszyscy naprawdę zainteresowani tym tematem.”
Jej refleksje ujmują jedną z kluczowych mocnych stron szkolenia: zebranie uczestników o różnorodnej wiedzy i perspektywach, by wspólnie zbadać, jak receptę na naturę można spójnie dostosowywać i stosować w różnych kontekstach zawodowych.
W stronę uporządkowanego modelu zielonej recepty
NAT-CARE odpowiada na rosnące w całej Europie zapotrzebowanie na podejścia do zdrowia zapobiegawczego zgodne z takimi ramami jak One Health oraz Europejski Zielony Ład, które kładą nacisk na zrównoważony rozwój i całościowy dobrostan.
Sesje w Portugalii i Hiszpanii tworzą skoordynowaną fazę pilotażową, mającą uwiarygodnić metodologię NAT-CARE. W miarę jak projekt wykracza poza swoje działania pilotażowe, konsorcjum planuje dalej doskonalić zarówno metodologię kliniczną, jak i praktyczne narzędzia, które pomogą pracownikom ochrony zdrowia w całej Europie pewnie przepisywać naturę jako część codziennej opieki.
Więcej informacji o aktywnych projektach badawczych FTHub, w tym o NAT-CARE, znajdziesz na stronie Projekty FTHub.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest projekt NAT-CARE?
NAT-CARE to finansowana przez UE inicjatywa, która rozwija programy szkoleniowe i narzędzia cyfrowe, by pomóc pielęgniarkom, pielęgniarzom i pracownikom ochrony zdrowia przepisywać interwencje oparte na naturze jako część opieki zapobiegawczej i terapeutycznej. Projekt łączy partnerów z sektora zdrowia, edukacji i praktyki opartej na naturze z całej Europy.
Czym jest zielona recepta?
Zielona recepta to uporządkowane zalecenie, wydawane przez pracownika ochrony zdrowia, by pacjent podjął aktywności oparte na naturze, na przykład prowadzoną Terapię Lasem lub spacery na świeżym powietrzu, w ramach planu opieki. NAT-CARE buduje ramy i narzędzia, które mają sprawić, że stanie się to standardową częścią praktyki medycznej.
Dla kogo przeznaczone jest szkolenie NAT-CARE?
Szkolenie skierowane jest do pielęgniarek, pielęgniarzy, pracowników ochrony zdrowia ogółem, edukatorów i praktyków pracujących z naturą. Sesje w Portugalii i Hiszpanii zgromadziły łącznie około 60 uczestników w obu krajach w fazie pilotażowej.
Jak NAT-CARE łączy się z pracą badawczą FTHub?
NAT-CARE wyrósł z badań prowadzonych w Forest Therapy Institute Lab, który bada, które interwencje oparte na naturze sprawdzają się najlepiej dla różnych grup i środowisk. Projekt odpowiada na konkretną lukę: stworzenie dobrze zdefiniowanej „roli osoby przepisującej” w systemie ochrony zdrowia, łączącej pacjentów z odpowiednimi aktywnościami opartymi na naturze.
